W ostatnich latach coraz więcej osób sięga po wsparcie psychiatryczne – ze względu na stres, wypalenie zawodowe, zaburzenia nastroju czy lęki. W efekcie rośnie też zainteresowanie zwolnieniami lekarskimi wystawianymi przez psychiatrę. W 2025 roku obowiązują te same zasady co do zwykłych zwolnień – ale wokół L4 od psychiatry narosło wiele wątpliwości i mitów.
Ile trwa takie zwolnienie? Ile wynosi świadczenie? Czy pracodawca może dowiedzieć się, że było wystawione przez psychiatrę? A co, gdy zwolnienie przeciąga się ponad 182 dni? W tym tekście omawiamy te zagadnienia, przywołując aktualne regulacje i praktyczne wskazówki.

Zwolnienie od psychiatry a zwykłe L4 – brak rozróżnienia prawnego

Pierwsza, kluczowa rzecz: zwolnienie lekarskie wystawione przez psychiatrę formalnie nie różni się niczym od innych L4. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, odnosi się do niego ten sam reżim prawny, jaki obowiązuje dla zwolnień wystawianych przez lekarzy innych specjalności.

Oznacza to, że:

• maksymalny okres zasiłkowy wynosi 182 dni (chyba że choroba dotyczy gruźlicy lub występuje w czasie ciąży – wtedy okres może się wydłużyć do 270 dni);
• zasady wypłaty zasiłku chorobowego i składników z tytułu zwolnienia mają zastosowanie tak samo jak w przypadku „zwykłych” L4.

Zatem dla osoby korzystającej ze zwolnienia psychiatrycznego kluczowe stają się dokładnie te same reguły, co przy innych chorobach – nie ma tu specjalnego traktowania.

Jak długo można być na L4 od psychiatry?

Jeśli zwolnienie trwa dłużej niż przewiduje ustawowy limit, pojawiają się inne konsekwencje, które warto znać. Poniżej najważniejsze informacje.

Maksymalny okres zasiłkowy

Zwolnienie lekarskie (w tym także od psychiatry) przysługuje maksymalnie przez 182 dni.
Wyjątki stanowią sytuacje szczególne, jak choroba gruźlicza albo choroba w ciąży – wówczas limit sięga aż 270 dni.
Po upływie tego czasu pracownik nie może już kontynuować zasiłku chorobowego.

Co potem – świadczenie rehabilitacyjne

Jeśli po 182 dniach osoba nadal nie ma zdolności do pracy, istnieje możliwość ubiegania się o świadczenie rehabilitacyjne.
Wniosek należy złożyć przed upływem 182 dni, najlepiej z kilkutygodniowym zapasem (np. około 30 dni wcześniej). Do wniosku trzeba dołączyć dokumentację medyczną – w przypadku zwolnienia psychiatrycznego dokumentację od psychiatry. ZUS przeprowadza postępowanie, czasem badanie u lekarza orzecznika i ocenia, czy są rokowania na powrót do zdrowia i zdolność do pracy. Świadczenie może być przyznawane przez maksymalnie 12 miesięcy.

Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego:

• Przez pierwsze 3 miesiące – 90% podstawy wymiaru,
• W kolejnych miesiącach – 75% podstawy,
• Jeżeli choroba dotyczy ciąży – 100% podstawy.

Jeśli ZUS uzna, że dalszy powrót do pracy nie jest realny, może odmówić świadczenia rehabilitacyjnego. W takiej sytuacji pozostaje droga ubiegania się o rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Ile wynosi zwolnienie od psychiatry – standardowy zasiłek

Kolejna często zadawana kwestia: ile się dostaje podczas L4 psychiatrycznego?

Zasady ogólne

Zasiłek chorobowy przysługuje w wysokości 80% podstawy wymiaru – tak samo jak przy zwolnieniu z tytułu innych schorzeń.
Pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym (lub 14 dni, jeżeli pracownik ukończył 50. rok życia).
Po tym okresie przechodzi się na zasiłek chorobowy z ZUS.

Sytuacje wyjątkowe

W przypadku gdy zwolnienie dotyczy ciąży lub ciążowego pobytu w szpitalu, zasiłek może być wypłacany w wysokości 100% podstawy wymiaru.
Nie istnieją szczególne dodatki ani inne zwiększenia, które obowiązywałyby wyłącznie zwolnienia psychiatryczne – stosuje się standardowe reguły dotyczące wszystkich L4.

Prywatność i dyskrecja – co widzi pracodawca

Jednym z najczęstszych obaw pracowników korzystających ze zwolnienia psychiatrycznego jest to, czy pracodawca dowie się, że L4 zostało wystawione przez psychiatrę.

Brak diagnozy dla pracodawcy

W systemie e-ZLA pracodawca widzi jedynie:

• daty rozpoczęcia i zakończenia niezdolności do pracy,
• ewentualnie literowy kod (np. „B” – ciąża).

Nie ma tam informacji o rodzaju choroby ani o specjalności lekarza, który wystawił zwolnienie.

Kody literowe – ale nie „psychiatria”

Zwolnienia nie są jednoznacznie opisane jako „psychiatryczne”. Mogą pojawić się standardowe kody:

• A – kontynuacja tej samej choroby w ciągu 60 dni,
• B – ciąża,
• C – choroba związana z nadużyciem alkoholu (do 5 dni),
• D – gruźlica,
• E – choroba zakaźna o okresie wylęgania powyżej 14 dni.

Zwolnienie spowodowane depresją, lękiem czy innym zaburzeniem psychicznym najczęściej nie będzie oznaczone żadnym z powyższych kodów – ewentualnie „A”, jeśli jest to kontynuacja wcześniej potraktowanego zwolnienia.

Czy L4 od psychiatry może zaszkodzić w pracy?

Chociaż prawo wyraźnie chroni pracownika przed dyskryminacją z powodu stanu zdrowia – psychicznego również – wielu zatrudnionych obawia się reakcji przełożonych czy współpracowników.

Regulacje prawne

Kodeks pracy zakazuje zwolnienia wyłącznie z powodu korzystania ze zwolnienia lekarskiego.
Rozwiązanie umowy z pracownikiem w oparciu o sam fakt L4 jest sprzeczne z prawem.
Naturalnie jednak, gdy choroba przeciąga się, pracodawca może skorzystać z instytucji przewidzianych w art. 53 Kodeksu pracy – czyli rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niezdolności do pracy, ale pod warunkiem zachowania okresów ochronnych i procedur.