Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności często zastanawiają się, jakie świadczenia, ulgi i uprawnienia będą im przysługiwać w 2026 roku. Czy zmienią się kwoty zasiłków? Jakie przywileje obowiązują w pracy? Kto może otrzymać świadczenie wspierające z ZUS? Poniżej przedstawiamy kompleksowy przewodnik po aktualnych zasadach i planowanych zmianach.

Czym jest umiarkowany stopień niepełnosprawności?

Zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę:

• niezdolną do pracy albo zdolną do pracy wyłącznie w warunkach pracy chronionej, lub
• wymagającą częściowej lub czasowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych.

Orzeczenie wydają zespoły orzekające (PZON – w pierwszej instancji, WZON – w drugiej). Od rozstrzygnięcia WZON można odwołać się do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Jak długo obowiązuje orzeczenie?

Orzeczenie może być wydane:

• na czas określony,
• na stałe.

Po zmianach minimalny okres ważności orzeczenia dla osób z zespołem Downa lub rzadkimi chorobami genetycznymi (o stałym przebiegu) wynosi co najmniej 7 lat.

Legitymacja osoby z niepełnosprawnością – do czego uprawnia?

Prawomocne orzeczenie stanowi podstawę do wydania legitymacji dokumentującej niepełnosprawność, która ułatwia korzystanie z ulg, m.in.:

• w komunikacji miejskiej i publicznej,
• w instytucjach kultury,
• w usługach komercyjnych, które honorują zniżki.

Zakres ulg zależy od wskazań i symbolu niepełnosprawności wpisanego do orzeczenia.

Umiarkowany stopień niepełnosprawności — przywileje w pracy w 2026 r.

Osoba z umiarkowanym stopniem może być zatrudniona także poza zakładem pracy chronionej, jeśli:

• pracodawca przystosuje stanowisko pracy, lub
• pracownik wykonuje pracę zdalną.

Przywileje pracownicze:

• skrócony czas pracy – maksymalnie 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo,
• dodatkowe 10 dni urlopu w roku kalendarzowym,
• zwolnienie od pracy w celu udziału w turnusie rehabilitacyjnym,
• zakaz pracy w porze nocnej oraz nadgodzin (z wyjątkami).

MOPS w 2026 roku – jakie świadczenia dla osób z umiarkowanym stopniem?

Uzyskanie pomocy społecznej zależy zarówno od stopnia niepełnosprawności, jak i spełnienia kryteriów dochodowych.

Prognozowane progi dochodowe na 2026 r. (bez zmian):

• 1010 zł dla osoby samotnej,
• 823 zł dla osoby w rodzinie.

Dostępne świadczenia:

• zasiłek stały – do 1209 zł,
• zasiłek okresowy,
• zasiłek celowy.

Zasiłek pielęgnacyjny w 2026 r.

• Kwota: 215,84 zł miesięcznie,
• Bez kryterium dochodowego,
• Dla umiarkowanego stopnia – konieczne jest powstanie niepełnosprawności przed ukończeniem 21 lat.

Dodatkowo MOPS oferuje usługi opiekuńcze, specjalistyczną pomoc, poradnictwo psychologiczne i prawne (zakres w zależności od gminy).

PFRON – co przysługuje w 2026 roku?

Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników

Pracodawca zatrudniający osobę z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może otrzymać:

• 1550 zł miesięcznie,
• 2585 zł, jeśli pracownik ma tzw. schorzenia szczególne (m.in. choroby psychiczne, epilepsję, niewidomych, niepełnosprawność intelektualną).

Osoby z niepełnosprawnościami mogą również korzystać z:

• dofinansowań do turnusów rehabilitacyjnych,
• dofinansowań do sprzętu rehabilitacyjnego,
• środków na założenie działalności gospodarczej,
• refundacji składek ZUS.

Warto śledzić programy PCPR i urzędów pracy.

Świadczenie wspierające z ZUS — zmiany w 2026 roku

To świadczenie zależy nie od stopnia niepełnosprawności, lecz od poziomu potrzeby wsparcia ustalonego przez WZON.

Od 1 stycznia 2026 świadczenie będą mogły otrzymać osoby, które uzyskają 70–76 punktów.

Przykładowe kwoty:

• 70 punktów – ok. 752 zł (40% renty socjalnej),
• 75–79 punktów – 1128 zł.

Od 1 marca 2026 r. kwoty wzrosną po waloryzacji renty socjalnej.

Obniżenie progów punktowych to dobra wiadomość dla osób z umiarkowanym stopniem – zwiększa szanse na wsparcie, które dotychczas przysługiwało głównie osobom ze znaczną niepełnosprawnością.

FAQ — najczęstsze pytania osób z umiarkowanym stopniem

Czy przysługuje karta parkingowa?

Tak, jeśli: występują znaczne trudności w poruszaniu się, oraz w orzeczeniu znajdują się symbole: 04-O, 05-R lub 10-N.

Czy można skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej?

Tak — osoba z umiarkowanym stopniem może odliczyć wydatki rehabilitacyjne zgodnie z ustawą o PIT.

Czy dziecko może mieć umiarkowany stopień?

Nie. Dzieci do 16 lat mają orzeczenie o niepełnosprawności (bez stopnia).

Czy orzeczenie o umiarkowanym stopniu wystarczy do renty z ZUS?

Nie. Rentę przyznaje ZUS na podstawie własnego orzecznictwa.

Jakie zmiany planuje rząd?

Trwają prace nad:

• ustawową asystencją osobistą,
• bonem senioralnym,
• przeglądem świadczeń i zasad ich zbiegu,
• nowym, kompleksowym modelem orzekania o niepełnosprawności,
• coroczną weryfikacją kryteriów dochodowych,
• ujednoliceniem definicji dochodu.

Nie wiadomo jeszcze, które zmiany wejdą w życie w 2026 roku, ani jak wpłyną na osoby z umiarkowanym stopniem.

Podstawa prawna

Ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2025 poz. 913 z późn. zm.)